|
ارتباط لهجه شهمیرزادی با گویش طبری دانست ، زیرا همانگونه
که در بخش تاریخچه شهمیرزاد گفته شد ، شهمیرزاد و آسوران و
مناطق اطراف آن جزء ناحیه جبال طبرستان بوده است ، به ویژه
در دوران حکومت سادات میرعمادالدین هزارجریبی ، سلطه و
حکومت آنان بر این نواحی گسترده شده بود و نکته دیگر آنکه
امروزه اهالی چاشم ، پرور ، فینسک ، کولیم ، کاورد ، هیکو
، شلی ، ملاده که زمانی جزیی از آسوران رستاق محسوب می شده
اند ، هنوز هم با لهجه طبری تکلم می کنند .
فاصله روستای چاشم با شهمیرزاد 18 کیلومتر است و اهالی این
روستا همان گونه که اشاره شد ، طبری تکلم می کنند در حالی
که استاد ستوده در مطالب خود از روستاهای پاجی و میانه با
فاصله ده فرسنگ ( 60 کیلومتر ) با شهمیرزاد به عنوان جنوبی
ترین نواحی طبرستان یاد می کند ، که به گویش طبری صحبت می
کنند .
بنابراین در فاصله های بسیار نزدیک با شهمیرزاد هنوز هم
لهجه طبری دارند و بر این اساس می توان استناد کرد مردم
شهمیرزاد در گذشته با لهجه طبری تکلم می کرده اند و بعدها
با متلاشی شدن حکومت در طبرستان و به خصوص جبال آن، در
دوران معاصر با انتخاب تهران به عنوان پایتخت ( با روی کار
آمدن قاجاریه ) و ارتباط تهران با سمنان و نابود شدن سیستم
ارتباطی اقتصادی و تجاری شهمیرزاد و طبرستان و سمنان تا
جنوب کشور و ارتباط بیشتر مردم شهمیرزاد با سمنان، واژه
های جدید سمنانی وارد گویش شهمیرزادی شده است، به این
ترتیب اصالت اولیه آن از دست رفته و به شکل امروزی خود
درآمده و شاید هم بین زبانهای سمنانی و شهمیرزادی و طبری
قرابت هایی وجود داشته است. چنانکه مقدسی در احسن التقاسیم
می نویسد: زبان طبری با کومسی و گرگانی نزدیک بوده و
همدیگر را به خوبی می فهمیدند، مگر تبری ها ( که ) اندکی
شتابزدگی داشتند و به تندی سخن می گفته اند، لنگر زبان
ایشان که امروزه نیز ادامه دارد واژه (هاده) و (هاکن) بود
که به شیرینی آن می افزود و .. استاد محمدتقی بهار در کتاب
سبک شناسی جلد 2 می نویسند: استعمال پیشاوند (ها) بر افعال
مکرر مثل (هاگیر) و (هاده) و غیره واین معنی مربوط به لهجه
جنوب طبرستان و مردم سمنان و شاهرود و قومس قدیم بوده است،
و نیز مانند اسکندرنامه پیشاوند (ها) بر سر افعال می آورند
چون (هاگیرم) و (هاگرفت) و غیره و این یادگار لهجه محلی
رازی است که در پهلوی شمال و ولایات اطراف ری و شهمیرزاد و
سنگسر معمول بوده و می باشد.
...
این نوع اظهار نظرها
و مطالب نویسندگان و بزرگان علم و ادب و فرهنگ این سرزمین می تواند ما را به شناخت
بیشتر گویش شهمیرزادی راهنمایی کند.
به هر حال در این
زمینه متخصصین فن و علاقه مندان باید تحقیقات بیشتری کرده و حاصل کار خود را ارائه
نمایند. |